Krajobraz Mazur jest bardzo urozmaicony. WyniosÅ‚e wzgórza o dużych spadach i kamieniste doliny, rynnowe wydÅ‚użenia i rozlegÅ‚e niecki licznych jezior powstaÅ‚y na skutek ruchów lÄ…dolodu skandynawskiego, który kilkakrotnie wycofywaÅ‚ siÄ™ i powracaÅ‚ na ten obszar. Wynikiem jego "niezdecydowania" sÄ… wzgórza moreny czoÅ‚owej, majÄ…ce ksztaÅ‚t waÅ‚ów równolegÅ‚ych do czoÅ‚a lodowca.

MiÄ™dzy wzgórzami moreny czoÅ‚owej powstawaÅ‚y wÄ…skie i dÅ‚ugie jeziora rynnowe. CofajÄ…cy siÄ™ bardziej równomiernie lodowiec pozostawiaÅ‚ za sobÄ… równiny i niecki moreny dennej, gdzie powstawaÅ‚y torfowiska, bagna i duże, pÅ‚ytkie jeziora z licznymi póÅ‚wyspami, wysepkami i zatokami.

We wczesnym Å›redniowieczu caÅ‚e pojezierze pokrywaÅ‚y nieprzebyte knieje. Na skutek osadnictwa powierzchnia puszczy znacznie siÄ™ skurczyÅ‚a. Ale i tak, nie tylko pod wzglÄ™dem powierzchni wód i liczby jezior, ale i zalesienia terenu, Mazury przewyższajÄ… inne regiony kraju.

Najcenniejsze fragmenty puszcz sÄ… chronione w kilku parkach krajobrazowych i w parku narodowym